LTV sp. z o. o. | tel: 943723059 | mail: ltv@idsl.pl | ul. Pilska 5, 78-400 Szczecinek, woj. Zachodniopomorskie | NIP 6731464154
O firmie  |   Katalog  |   Informacje  |   Pliki do pobrania  |   Kontakt   

Aktualności :

informacje
nowości
promocje
projekty



Informacje


Oświetlenie - przydatne informacje

Czym są oprawy oświetleniowe

Oprawa oświetleniowa jest to urządzenie służące do zamontowania w nim źródła (źródeł) światła takich jak świetlówki, inne źródła wyładowcze, żarówki, tuby lub paski LED. Oprawa zapewnia zasilenie ich energią elektryczną bezpośrednio z sieci lub poprzez odpowiedni układ zapłonowy. Optyka może zawierać klosz, raster lub odbłyśnik i ma na celu rozproszenie lub ukierunkowanie strumienia świetlnego albo zapewnienie ochrony przed oślepianiem (olśnieniem).
Zadaniem oprawy oświetleniowej jest również zabezpieczenia źródła światła przed uszkodzeniem. Uzyskuje się to przez osłonięcie źródła kloszem lub np. koszem ochronnym. W przypadku, gdy urządzenie ma zapewniać oświetlenie w miejscach wilgotnych lub zapylonych, stosuje się oprawy o podwyższonej szczelności (stopień IP).

W zależności od przeznaczenia, oprawy oświetleniowe mają różną konstrukcję oraz mogą być wykonane z różnych materiałów (metali czy tworzyw). Do biur stosuje się zwykle oprawy rastrowe lub panele LED z optyką przeciwolśnieniową wykonane ze stali lub z profili aluminiowych. Do niewysokich obiektów przemysłowych, warsztatów lub garaży można użyć opraw hermetycznych z poliwęglanu; do magazynów wysokiego składowania lub ogólnie wysokich pomieszczeń używa się opraw większej mocy. W przypadku występowania agresywnego chemicznie środowiska, należy dobrać materiały obudowy tak aby urządzenie nie ulegało uszkodzeniom lub degradacji (niektóre tworzywa jak PMMA, stal, aluminium, szkło). Należy też zwracać uwagę na występowanie skrajnych temperatur oraz stref zagrożenia wybuchem (Ex).

Źródła światła

Zasadniczo elektryczne źródła światła dzieli się na:
- żarowe
- wyładowcze
- półprzewodnikowe

żarówki Źródła żarowe, w których świecenie uzyskuje się poprzez żarzenie włókna z trudnotopliwego materiału, czyli popularne żarówki i lampy halogenowe. Ich zaletami są: bardzo wysoki współczynnik oddawania barw (Ra = 100), brak efektu stroboskopowego oraz brak konieczności stosowania specjalnych układów zapłonowych. Wadą jest niska skuteczność świetlna - do 16 lm/W.

Wyładowcze źródła światła, w których świecenie uzyskuje się poprzez wyładowania elektryczne w gazach lub oparach metali.

Niektóre rodzaje źródeł wyładowczych

świetlówki, lampy fluorescencyjne Świetlówki czyli lampy fluorescencyjne - w środku znajdują pary rtęci i argonu, w których następuje wyładowanie jarzeniowe emitujące promieniowanie UV wzbudzające luminofor pokrywający wnętrze lampy. Luminofor przetwarza promieniowanie ultrafioletowe na światło widzialne. Świetlówka może mieć różne kształty, np. liniowy (prosty), kołowy lub kompaktowy (zbliżony nieco wyglądem do tradycyjnych żarówek). Ich zaletami w stosunku do źródeł żarowych są wyższa skuteczność świetlna - do 100 lm/W, niższe wytwarzanie ciepła, mniejsza luminancja, wyższa żywotność. Wady to m. in: skomplikowany układ zapłonowy, niższy stopień oddawania barw (typowo Ra>80, w niektórych modelach Ra>90), występowanie efektu stroboskopowego (z magnetycznym układem zapłonowym).

Działanie indukcyjnego (magnetycznego) układu stabilizacyjno-zapłonowego:
zapłon świetlówki KVG Elektroniczny układ zapłonowy do świetlówek
wyższa częstotliwoœć pracy = eliminacja efektu stroboskopowego,
wyższy współczynnik mocy = brak koniecznoœci kompensowania mocy biernej
schemat świetlówki EVG
Lampy sodowe świecą dzięki wyładowaniu elektrycznemu w parach sodu. Dzielą się na  niskoprężne i wysokoprężne.
Niskoprężne charakteryzują się wysoką skutecznością - do 206 lm/W jednak mają zły współczynnik oddawania barw (ujemny, fałszują postrzeganie naturalnych kolorów). Wysokoprężne lampy sodowe wciąż znajdują szerokie zastosowanie przy oświetleniu ulic i dużych placów ze względu na dobrą skuteczność świetlną (do 150 lm/W) przy nieco lepszym CRI (do 65, typowo 25). W charakterystycznym rudym lub pomarańczowym świetle lamp sodowych wzrasta ostrość widzenia w kurzu i we mgle. Stosuje się je także przy uprawie roślin. Tego typu lampy wymagają specjalnych układów stabilizacyjno-zapłonowych.

Lampy metalohalogenkowe są zbudowane z kwarcowego lub ceramicznego jarznika oraz zewnętrznej bańki szklanej, na której może być napylona powłoka rozpraszającą światło i zatrzymującą promieniowanie UV. światło powstaje przez wyładowanie elektryczne w mieszaninie par metalu (zwykle rtęci) i produktów rozkładu halogenków (np. talu, indu). Współczynnik oddawania barw 65-90, skuteczność świetlna do 100 lm/W.
Wymagany specjalny układ zapłonowy.

Lampy wyładowcze

lampa sodowa, sodówka lampa metalohalogenkowa

paski LED
płyta LED
Półprzewodnikowe źródła światła
w diodach LED (ang. light-emitting diode) elektroluminescencja jest wynikiem rekombinacji nośników ładunków - elektron przechodząc z wyższego poziomu energetycznego na niższy emituje kwant światła-foton.
Do działania wymagają odpowiednich układów zasilających, tzw. driverów.
Zaletami źródeł LED są stale rosnąca wydajność (obecnie przekraczająca 150 lm/W), coraz szerszy zakres temperatury pracy oraz - w przeciwieństwie do źródeł wyładowczych nie zawierają szkodliwych substancji takich jak rtęć. Także żywotność współczesnych diod jest ich dużą zaletą - sięga nawet 100000 godzin.
Oprawy ze źródłami światła opartymi na diodach LED obecnie wypierają tradycyjne źródła z wielu obszarów zastosowań.



Pojęcia związane ze źródłami światła.

Oddawanie barw jest ogólnym wrażeniem barwy przedmiotu oświetlanego. Wyraża się je przez wskaźnik oddawania barw (Ra, CRI). Niektóre źródła charakteryzują się nieciągłym widmem światła, przez co mają wpływ na postrzeganie kolorów.

Przykładowe źródła światła i ich stopień oddawania barw

ŹródłoCRI
Żarówka100
Niskoprężna lampa sodowa-44
Wysokoprężna lampa sodowa24
„biała” soda82
Przezroczysta lampa rtęciowa17
Lampa rtęciowa z luminoforem49
świetlówka 1-pasmowa51-64
świetlówka 3-pasmowa80-89
świetlówka 5-pasmowa93-95
Lampa metalohalogenkowa kwarcowa65-85
Lampa metalohalogenkowa ceramicznado 90
LEDdo 99

Temperatura barwowa (chromatyczność) jest to miara wrażenia barwy danego źródła podawana w kelwinach (K). Dla celów praktycznych podaje się cztery główne kategorie:
2500-3300 K - barwa ciepłobiała
3300-4300 K - barwa neutralna
4300-4900 K - barwa chłodnobiała
powyżej 4900 K - barwa dzienna (zimna)

Strumień świetlny jest to ilość energii świetlnej wysyłanej przez źródło w jednostce czasu. Wyraża się go w lumenach [lm]

Skuteczność świetlna określa stosunek ilości światła emitowanego przez źródło światła do pobieranej przez nie mocy (lm/W).

Efekt stroboskopowy - niekorzystne zjawisko pozornego bezruchu, spowolnienia lub zmiany kierunku poruszających lub szybko obracających się przedmiotów. Powstaje, gdy poruszający się obiekt jest oświetlony źródłem migającym z określoną częstotliwością. Przykładowo, jeśli świetlówka miga z częstotliwością 50 Hz i oświetla przedmiot wirujący z taką samą częstotliwością, nie będzie możliwe zaobserwowanie jego ruchu. Jest to zjawisko występujące zwłaszcza przy wyładowczych źródłach światła zasilanych poprzez indukcyjne układy stabilizujące.

Bezpieczeństwo fotobiologiczne - dopuszczalny wpływ źródła światła na wzrok i żywotność tkanek określa norma EN 62471. Opisane są 4 grupy ryzyka:
RG0 - brak zagrożenia fotobiologicznego
RG1 - brak zagrożenia przy normalnym zachowaniu
RG2 - nie stanowi zagrożenia z powodu reakcji obronnej (np. odwrócenie głowy lub mrugnięcie oczami) na bardzo jasne źródła światłą lub z powodu dyskomfortu termicznego
RG3 - zagrożenie występuje nawet przy krótkotrwałym lub chwilowym naświetleniu
(wszystkie oferowane przez nas oprawy LED mają bezpieczne źródła)

Żywotność modułów LED - w praktyce podaje się liczbę godzin z parametrem LxBy. Przykładowo 50000 h / L70B10 oznacza, że w deklarowanym czasie 50000 godzin wydajność do 10% diod może spaść poniżej 70% początkowego strumienia świetlnego.

Poprawny CSS!